zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego
lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku
zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.
Udar mózgu może być krwotoczny lub niedokrwienny.
Udar krwotoczny mózgu, czyli krwotok mózgowy to udar spowodowany
przedostaniem się krwi poza naczynie mózgowe. W konsekwencji doprowadza
do niszczenia tkanki przez wynaczynioną krew. Najczęściej dochodzi do
niego wskutek pęknięcia drobnych tętnic mózgowych w przebiegu
nadciśnienia tętniczego. Inną przyczyną mogą być nieprawidłowości
naczyń. Do udarów krwotocznych zalicza się krwotoki śródmózgowe i
podpajęczynówkowe. Krwotok podpajęczynówkowy najczęściej spowodowany
jest pęknięciem tętniaka, czyli nieprawidłowego poszerzenia dużych
tętnic przebiegających na podstawie i powierzchni mózgu.
Udar
niedokrwienny mózgu spowodowany jest gwałtownym zatrzymaniem dopływu
krwi do mózgu. Może być wynikiem niedrożności tętnicy zaopatrującej lub
niewystarczającym przepływem krwi przez dany obszar mózgu. Do zamknięcia
tętnicy może doprowadzić zakrzep powstały w miejscu niedrożności lub
materiał zatorowy, który przemieścił się do naczynia mózgowego.
Do powstawania zatorów mózgowych przyczyniają się niektóre choroby
serca (np. wady zastawek, ostry zawał serca, zaburzenia rytmu serca).
Źródłem zatorów mogą być również zmiany miażdżycowe w innych tętnicach,
ulegające fragmentacji i przemieszczeniu się do tętnic mózgowych.
Objawy
Najczęstszymi objawami udaru mózgu jest nagłe wystąpienie: niedowładu
lub porażenia mięśni twarzy, ręki i/lub nogi, najczęściej po jednej
stronie ciała; „znieczulenie" twarzy, ręki i/lub nogi, najczęściej po
jednej stronie ciała; zaburzenia mowy, trudność w zrozumieniu słów oraz w
wypowiadaniu się; zaburzenia widzenia w jednym lub obu oczach;
zaburzenia chodzenia z utratą równowagi i zawrotami głowy; silny ból
głowy bez znanej przyczyny. Wymienione objawy są poważnym ostrzeżeniem!
Objawy
udaru zależą od umiejscowienia uszkodzenia w mózgu oraz od jego
rozległości. Dlatego u poszczególnych osób objawy mogą się różnić. Udar
mózgu często
jest niebolesny.
Leczenie
Udar mózgu jest stanem naglącym, w wielu przypadkach zagrażającym
życiu. Należy szybko wezwać lekarza; szybkie rozpoznanie to szansa na
skuteczniejsze leczenie. Jeśli nawet objawy ustępują samoistnie, także
szybko należy zgłosić się do lekarza. Udar jako zaburzenie wymaga
hospitalizacji, najlepiej na wyspecjalizowanym oddziale udarowym.
